Tarih

Babil'in Asma Bahçeleri « Tarihi Eserler

M.Ö. 450'li yıllarda tarihçi Herodot "Babil, yeryüzünde bilinen bütün diğer şehirlerin ihtişamını aşar." demiştir. Herodot, şehrin dış duvarlarının 80 kilometre uzunlukta, 25 metre kalınlıkta ve 97 metre yükseklikte olduğunu ve 4 atlı bir arabanın gezinmesine uygun olduğunu belirtmiştir. İç duvarlar, dış duvar kadar kalın değildi. Duvarların içinde som altından yapılmış büyük heykeller bulunan kaleler ve tapınaklar vardı. Şehrin içinde ünlü Babil Kulesi vardı. Bu kule, Tanrı Marduk'a yapılan bir tapınaktı ve cennete ulaşmak için göğe doğru yükseliyordu.

Babil, M.Ö. 605'den itibaren 43 yıl hüküm süren kral Nebuchadnezzar tarafından yapılmıştır. Daha zayıf bir rivayete göre ise M.Ö. 810 yılından itibaren 5 yıl hüküm süren Asur kraliçesi Semiramis tarafından yapılmıştır.

Bahçeler Nebuchadnezzar'ın sıla hasreti çeken karısı Amyitis'i neşelendirmek için yapılmıştı.Amytis, Medes kralının kızıydı ve iki ülkenin müttefik olması amacıyla Nebuchadnezzar ile evlendirilmişti. Onun geldiği ülke yeşil, engebeli ve dağlıktı. Mezopotamya'nın bu dümdüz ve sıcak ortamı onu depresyona itmişti. Kral, karısının sıla hasretini gidermek için onun memleketinin bir benzerini yapmaya karar verdi. Yapay dağlar ve suların akacağı büyük teraslar yaptırdı.

Yunanlı coğrafyacı Strabo'nun M.Ö. birinci yüzyıldaki tanımlamasına göre, bahçeler birbiri üzerinde yükselen kübik direklerden oluşuyordu. Bunların içleri çukurdu ve büyük bitkilerin ve ağaçların yetişebilmesi için toprakla doldurulmuştu. Kubbeler, sütunlar ve taraçalar pişmiş tuğla ve asfalttan yapılmıştı. Yüksekteki bahçeleri sulamak için Fırat nehrinden zincir pompalarla su yukarılara çıkarılıyordu.

Zincir pompa, biri yukarıda, diğeriyse su kaynağında bulunan iki büyük volana gerili, üzerinde kovalar bulunan bir sistemdi. Nehirden dolan kova yukarıya çıkıyor içindeki suyu havuza boşaltıp tekrar nehre dönüyordu. Bu şekilde üst seviyelere taşınan su, bahçeleri sulayarak teraslardan aşağıya doğru akıyordu. Yunanlı tarihçi Diodorus'a göre bahçeler yaklaşık 120 metre genişlikte ve 120 metre uzunluğunda ve 25 metre yüksekliğindeydi.

İstilalar yüzünden sönmeye başlayan şehir, özellikle Pers Kralı Keyhüsrev'in Babil'i fethetmesinden sonra sönmeye başlamış, M.S. 5 ve 6. yüzyıllarda kumlara gömülmüş ve bir kum dağı haline gelmiştir. Bu şehrin, içindeki tapınakların ve asma bahçelerin kalıntıları ancak 20. yüzyılda yapılan kazılarla meydana çıkarılabilmiştir.

1941-1960 Kronolojisi « 20. Yüzyıl Tarihi

1946

Yunanistan'da iç savaş çıktı. ABD'nin geniş çaplı desteğiyle, komünist gerillaların eylemi durduruldu.

Birleşmiş Milletler Örgütü'nün ilk toplantısı yapıldı. 13 Şubat'ta New York, BM'nin merkezi oldu.

Norveçli Trygve Lie, BM'nin ilk genel sekreteri oldu.

BM, ilk kez Sovyetler Birliği tarafından veto edildi.

Juan Peron, Arjantin Devlet Başkanlığı'na seçildi.

Winston Churchill, Missouri'deki Fulton'da, ilk kez "demir perde" den sözetti.

Japonya'da, ilk defa kadınların da katılımıyla, kamuoyu yoklaması yapıldı.

Nürnberg Mahkemesi'nde savaş suçlularının yargılanması bitti.

Hindiçini'de ayaklanma başladı.

1947

İtalya, Afrika'daki bütün topraklarından vazgeçti.

Al Capone öldü.

14 Ağustos 1988'de ölen Enzo Ferrari'nin adını taşıyan ilk araç, piyasaya çıktı.

Avrupa Kalkınma Programı açıklandı.

Birmanya'nın milliyetçi lideri Aung San öldürüldü. 4 Ocak 1948'de Birmanya bağımsızlığını ilan etti.

İngiltere'de ilk atom pili kullanıldı.

Hindistan ve Pakistan, bağımsızlık ilan etti.

Charles Yeager'in pilotluğunu yaptığı Bell XI adlı Amerikan uçağı, yatay uçuşta saatte 1.078 kilometre hıza ulaştı ve ilk defa ses duvarını aştı.

SSCB, atom bombası yapabildiğini açıkladı.

BM, Filistin'in, Araplar ve Yahudilerce kurulacak iki devlete bölünmesini onayladı.

John Bardeen, Walter Brattain ve William Schockey adlı araştırmacılar transistörü buldular.

1948

Güney Afrika'daki seçimleri, Ulusal Parti (NP) kazandı.

Willard Franck Libby, radyoaktif karbonla (karbon 14) tarihleme yöntemini geliştirdi.

Hindistan'ın bağımsızlığını kazanmasını sağlayan Mahatma Gandhi öldürüldü.

Sovyet sinemacı Eisenstein öldü.

Orson Welles'in ''Şangaylı Kadın''filmi New York'ta gösterime girdi.

David Ben Gourion, İsrail Devleti'ni ilan etti. Arap Ordusu, yeni devlete savaş açtı. Savaş, 13 Ocak 1949'a kadar sürdü.

SSCB, Berlin'i ablukaya aldı. 26 Haziran'da Batılı Müttefikler; yiyecek, kömür ve diğer gereksinim maddelerini uçaklarla havadan Berlin'e indirdiler.

Tito'nun Yugoslavyası ve SSCB arasındaki ilişkiler koptu.

Paris'te toplanan BM Genel Kurulu, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'ni kabul etti.

1949

İngiliz yazar George Orwell, ''1984''ü yazdı.

Leyde Üniversitesi'nden Dr. Müller ve Pastör Enstitüsü'nden Dr. Lepine, gribe yol açan iki tür virüs saptadılar.

Amerikalı boksör Joe Louis, 12 yıl dünya ağır siklet boks şampiyonu olduktan sonra boksu bıraktı. Louis, 71 maçta sadece 3 yenilgi aldı.

Amerikan bombardıman uçağı B-50 Lucky Lady, konaklama yapmaksızın ilk defa dünya turu yaptı.

NATO kuruldu.

Bonn, Yeni Federal Almanya Cumhuriyeti'nin başkenti oldu.

SSCB'de ilk atom patlaması oldu.

Mao, Çin Halk Cumhuriyeti'ni kurdu.

Demokratik Almanya Cumhuriyeti kuruldu.

İsviçreli Walter Hess ve Portekizli Antonio Egas Moniz'e Nobel Ödülü verildi.

1950

Kore Savaşı başladı.

ABD Kore'ye çıkarma yaptı. 29 Eylül'de Seul işgal edildi.

Çin birlikleri Tibet'i ilhak ettiler.

İrlandalı yazar Georges Bernard Shaw öldü.

Çin, Kore'ye müdahalede bulundu.

İki jet uçağı arasında ilk çatışma: Kore'de bir Amerikan F-86'sı, bir Rus MİG 15'ini düşürdü.

1951

SSCB yararına casuslukla suçlanan Ethel ve Julius Rosenberg çifti, ABD'de ölüme mahkum edildi.

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun kurulmasını sağlayan anlaşma, Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Lüksemburg ve Hollanda arasında Paris'te imzalandı.

Ürdün Kralı Hüseyin'in büyükbabası Kral İbni Hüseyin Abdullah, Kudüs'te El-Aksa Camisi'nin merdivenlerinde, Filistin'i İsrail'le paylaşmayı kabul etme kararına karşı olan aşırı dinci bir Filistinli tarafından öldürüldü.

Kaptan Cousteau, Calypso Okyanus Gemisi'yle ilk yolculuğuna çıktı. Cousteau, Mercan resiflerini incelemek üzere Kızıldeniz'e açıldı.

1952

Marshall Adaları'nda, ABD tarafından yapılan ilk hidrojen bombası patladı.

İlk bilgisayar IBM-701 piyasaya çıktı.

Fransa'yla İngiltere arasında ilk uluslararası televizyon bağlantısı kuruldu.

İngiltere Kraliçesi Elizabeth, VI. George'un yerine geçti.

Avrupa Topluluğu Savunma Anlaşması Paris'te imzalandı.

Mısır'da hükümet darbesi oldu. Kral Faruk ülkeyi terketti.

Arjantinli Evita lakaplı Eva Peron, yakalandığı kan kanserinden 33 yaşında öldü.

Ürdün Parlamentosu, Kral Tallal'ı hükümetten indirdi. Yerine 16 yaşındaki oğlu Hüseyin getirildi.

General Dwight Eisenhower, ABD Başkanı seçildi.

Fransız romancı François Mauriac, Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.

Yabancılar yararına çalışmakla suçlanan 14 Çekoslovak liderin duruşması, Prag'da yapıldı. 3 Aralık'ta 11'i ölüme, 3'ü de ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Alman doktor ve filozof Albert Schweitzer, Nobel Barış Ödülü'nü aldı.

1953

Tito, Yugoslavya Cumhurbaşkanı seçildi.

Stalin öldü.

Dünyanın en yüksek tepesi Everest'e ilk kez Yeni Zelanda'lı Edmund Hillary ve Nepal'li Norgay Tensing tırmandı.

SSCB yararına casusluk yapan Julius ve Ethel Rosenberg çifti öldürüldü.

Kore'de, Panmuncam Ateşkesi imzalandı. 38. Paralel'in kuzeyindeki ateşkes hattı sınır oldu. Bu savaş sırasında 24,119 Amerikalı öldü.

1954

Fransız Pierre Lepine ve Amerikalı Jonas Edward Saly, çocuk felci aşısını buldular.

Nükleer enerjiyle çalışan ilk denizaltı Nautilus, ABD tarafından suya indirildi.

Fransız Ordusu, Viet-Minh Kuvvetleri tarafından yenilgiye uğratıldı. Hindiçini Savaşı sona erdi. Fransa, Asya'dan çıktı.

ABD Yüksek Mahkemesi, devlet okullarında ırk ayrımını yasakladı.

Cenevre Antlaşmaları imzalandı: Kamboçya ve Laos, bağımsızlığını elde etti. Vietnam ikiye bölündü.

Mao Ze Tung, Çin Cumhurbaşkanı oldu.

Cezayir Savaşı başladı.

Fransız ressam Henri Matisse öldü.

Ernest Hemingway Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.

Dünyanın en büyük ABD savaş gemisi Forrestal, suya indirildi.

1955

Calder Hall'de ilk nükleer merkez açıldı.

İlk fast-food lokanta, McDonald's, ABD'de açıldı.

Hastalanan Winston Churchill, görevinden istifa etti.

Fizikçi Albert Einstein öldü.

Endonezya'nın Bandung Kenti'nde 29 ülke temsilcisinin katılımıyla yapılan konferans sona erdi.

Varşova Paktı imzalandı.

Arjantin'de Peronist Hareket'in kurucusu Juan Peron, hükümetten uzaklaştırıldı.

Ünlü ABD'li aktör James Dean, 24 yaşında öldü.

1956

SSCB'de destalinizasyon dönemi başladı. SSCB Komünist Parti 10. Kongresi'nde Nikita Kruçev, Stalin'in histerik, paranoyak ve megaloman olduğunu söyledi.

Fas, bağımsızlığını elde etti.

Tunus, bağımsızlığını kazandı.

Arthur Miller, Marilyn Monroe ile evlendi.

Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdul Nasır, Süveyş Kanalı'nı millileştirme yoluna gitti.

Bertold Brecht, 58 yaşında öldü.

İsrail, İngiltere ve Fransa askeri güçleri, Nasır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesinden sonra Mısır'a saldırdılar. 6 Kasım'da ateşkes ilan edildi. 7 Kasım'da SSCB ve ABD'nin baskılarıyla İngilizler ve Fransızlar geri çekildiler. 22 Kasım'da ateşkes imzalandı.

Sovyet zırhlı araçları, Macar ayaklanmasını bastırdı.

Eisenhower yeniden ABD Başkanı seçildi.

1957

Güney Afrika'da, Beyazlarla Siyahlar arasındaki cinsel ilişki, cezalandırılması gereken ahlak dışı bir davranış olarak nitelendirildi.

Gana, bağımsızlığını elde etti.

Roma'da AET (Avrupa Ekonomik Topluluğu) kuruldu.

ABD'li komedi sanatçısı Oliver Hardy öldü. Stan Laurel de 75 yaşında 1965'te öldü.

Haiti Başkanlık Seçimleri'ni François Duvalier kazandı.

SSCB, ilk yapay uydu Sputnik 1'i fırlattı.

Fransız yazar Albert Camus, Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.

Rus köpeği Layka, uzaya gönderilen ilk hayvan oldu.

Filim sanayisinin öncüsü Charles Pathe öldü.

1958

İlk kez Olimpiyat Kayak Sporları'nda Avusturyalı Toni Sailer, 3 şampiyonluk kazandı.

Kruçev, SSCB'nin tek taraflı olarak nükleer denemelerini durduğunu açıkladı.

Köylerde küçük sanayinin modernleştirilmesine yönelik "İleriye Doğru Büyük Atılım Hareketi" başladı. Çin'de büyük kıtlık yaratan Hareket, 15 ila 30 milyon kişinin ölümüne yol açtı.

Fransa'da General de Gaulle, devlet başkanı olarak yeniden iktidara geldi.

Alman atlet Armin Hary, 100 metreyi 10 saniyede koştu. Hary, başarısını 21 Haziran 1960'ta tekrarladı.

Fransa'da 5. Cumhuriyet, referandumla kabul edildi.

ETA (Euskadi Ta Askatasuna: Bask Yurdu ve Özgürlük) ayrılıkçı Bask hareketi kuruldu.

6 Afrika ülkesi (Moritanya, Mali, Senegal, Çad, Gabon ve Kongo-Brazzaville) bağımsızlığını elde etti.

Rus yazar Boris Pasternak, Sovyet yetkililerin baskısıyla Nobel Edebiyat Ödülü'nü reddetti.

1959

Fidel Castro, Küba'da iktidarı ele geçirdi.

Alaska, ABD'nin 49. eyaleti oldu.

İngiltere, Kıbrıs'ın bağımsızlığını ilan etti.

Dalai Lama, Tibet'in başkenti Lhassa'dan kaçarak, Hindistan'a sığındı.

Hawai, ABD'nin 50. eyaleti oldu.

1960

Mısır'da Nil Irmağı üzerinde Assuan Barajı çalışmaları başladı.

Birçok kez dünya şampiyonluğunu kazanan, İtalya ve Fransa turu galibiyetlerini alan İtalyan bisikletçi Fausto Coppi öldü.

Fransız yazar Albert Camus, geçirdiği trafik kazasında öldü.

Fas'ın Agadir Kenti'nde deprem oldu: 14 bin kişi öldü.

Güney Afrika'da, Siyahlara, ülke içinde pasaport uygulaması getirilmesinden sonra ayaklanma çıktı.

Brezilya'nın yeni başkenti Brasilia oldu.

ABD U2 tipi keşif uçağı, SSCB üzerinde Sovyetler tarafından düşürüldü. Pilot Gary Powers, hapse atıldı.

Doğum kontrol hapı, ABD'de satışa sunuldu.

Kongo, bağımsız cumhuriyet oldu.

İngiltere, Nijerya'ya bağımsızlığını verdi.

John Fitzgerald Kennedy, ABD'de 35. başkan seçildi.

1. Mustafa « Osmanlı Tarihi

Sultan Birinci Mustafa 1592 yılında Manisa'da doğdu. Babası Sultan Üçüncü Mehmed, annesi Handan Sultan'dır. Sultan Birinci Mustafa güzel yüzlü, seyrek sakallı, sarı benizli ve iri gözlü bir padişahtı. İki defa padişahlık yaptı. Sinirli bir yapıya sahipti.

Sultan Birinci Mustafa, ağabeyi Sultan Birinci Ahmed'in padişahlığı süresince, 14 yıl sarayın bir odasında hapis hayatı yaşadı. O devirde bu gerekli görülüyordu. Aksi halde şehzadeler devlet yönetimine karışıyor, hatta padişahı devirmek için harekete bile geçebiliyor ve devlet birliği tehlikeye düşüyordu. Buna meydan vermemek için şehzadeler "izale" olunur veya bir odaya kapatılırdı.

Sultan Birinci Ahmed tahta geçtiğinde kardeşini öldürtmemiş, ancak sarayda mahpus tutulmuştur. Kafes hayatı denilen bu süre sonunda Sultan Birinci Mustafa Osmanlı hanedanının en büyük erkek evladı olması dolayısıyla tahta çıkarılmış fakat kısa sürede dengesiz hareketleri görüldüğünden ulema, asker ve devlet erkanının ittifakı ile hal edilmiştir.

Sultan Genç Osman'ın tahttan indirilip katlinden sonra bir kez daha cülus etmişse de 1,5 yıl sonra tekrar tahttan indirilmesi icap etmiştir. Sultan Birinci Mustafa ile birlikte kardeş katli nadiren görülmüş, artık şehzadeler sarayda kafes ardında tahta geçecekleri günü beklemeye başlamışlardır. Tabii valide sultanlar, şehzade anaları arasında rekabetler başlamış, her biri bir vezire ve diğer gruplara dayanarak entrikalarla padişah değiştirmeye çalışmışlardır.

Sultan Birinci Mustafa, çok dindar bir insandı. Sadaka vermeyi çok severdi. Hatta sarayın havuzuna hizmetçilerin toplaması için para atardı. Saraydaki hayatını ibadet ederek, dini eserler okuyarak geçiriyordu. Tahta geçmesi için ikinci kez davet edildiği zaman, odasında Kuran-ı Kerim okuduğunu ve padişahlık istemediğini bildirmişti.

Sultan Birinci Mustafa ikinci padişahlığının başlamasından 1.5 yıl sonra 10 Eylül 1623 tarihinde şeyhülislam fetvası ile tekrar tahttan indirildi. Fetvanın gerekçesi olarak da "Akli dengesi tam olmayan birisinin halife olamayacağı" gösterildi. Sultan Birinci Mustafa tahttan indirildikten 16 yıl sonra, 20 Ocak 1639 günü sinir hastalığından dolayı Topkapı Sarayı'nda vefat etti.

oyunlar